’t Wilbert is een van de oudste buurten van Hengelo.

Globaal wordt dit gebied begrensd door de Bornsestraat – Achterhoeksedwarsweg – Oude Boekeloseweg – Sloetsweg – Uitslagsweg – Beukweg.

De huizen direct grenzend aan de westzijde van de Uitslagsweg en Beukweg horen tot de buurt Tichelwerk. De huizen direct grenzend aan de noordzijde van de Oude Boekeloseweg en Sloetsweg horen wel bij deze buurt.

HIER vind je een pagina met beelden van ’t Wilbert.

’t Wilbert – een stuk geschiedenis vanaf 1920

Op 6 april 1920 ondertekent Koningin Wilhelmina het Koninklijk Besluit dat ‘Ons Belang’ wordt erkend als toegelaten instelling. En één jaar later op 2 april schrijft het bestuur van ‘Ons Belang’ aan de Raad van de gemeente Hengelo dat de ledenvergadering heeft besloten tot het stichten van een honderdtal arbeiderswoningen en daarvoor gaarne een terrein krijgt toegewezen.

Burgemeester en wethouders laten op 29 maart 1922 weten dat de Raad heeft besloten medewerking te zullen verlenen aan de bouw van 50 woningen. ‘Ons Belang’ gaat voortvarend aan de slag en legt in september een plan voor van 50 woningen. Bouwkundige H. Klomp neemt het plan onder loep en maakt een nieuwe exploitatieopzet. Tegen het voorjaar van 1923 wordt duidelijk dat de woningen niet meer dan 2700 gulden mogen   kosten. Daarop worden de plannen gewijzigd in overleg met de Inspecteur Volksgezondheid.

Le Poole, de wethouder van Volkshuisvesting, Voogdgeert. en de directeur Gemeentewerken zijn hierbij betrokken. De woningen zullen op een terrein aan de Paulus Potterstraat gebouwd worden. Met een huur van f 4.75 per week en een bouwpremie van 300 gulden van het Rijk kan de woning voor 2700 gulden gebouwd worden (48 plus 2 winkels). Op 20 september l923 wordt een en ander in de gemeenteraad besproken en goedgekeurd.

De aanbesteding vindt op 24 augustus plaats, er is veel belangstelling. De prijs valt wel l0.000 gulden te hoog (8%) uit. Op 27 september 1923 komt het bericht af dat de bouw kan worden gegund mits de gemeente het verschil biipast.

De minister heeft in het bestek enkele regels doen schrappen, die bepalen dat de gemeente Hengelo zoveel mogelijk voorrang geeft aan werklieden die voor de aanvang van het werk in Hengelo wonen. De Raad is hierdoor onaangenaam getroffen en neemt een motie aan ten einde de minister te verzoeken zulks in het vervolg achterwege te laten. De minister laat zich niet van zijn stuk brengen: het raadsbesluit zal overeenkomstig de voorschriften voor rijkssteun moeten luiden. Op I9 november 1923 buigt de Raad.

Op 30 november bericht de minister van Arbeid nog eens dat de gemeente zelf de overschrijding van de kosten zal moeten betalen en dat er geen geld uit ‘s-Rijks kas beschikbaar wordt gesteld voor de aanleg van elektrisch licht. Het werk is inmiddels begonnen. Op de begane grond beslaat de woonkamer vrijwel het gehele vloeroppervlak, de keuken is aangebouwd evenals de berging of bijkeuken. Boven zijn 2 slaapkamers en een badkamer.

De 48 woningen krijgen geen gasaansluiting. Het bestuur van ‘Ons Belang’ acht elektriciteit alleen voldoende en meer bij de tijd. Hengelo bezit immers een pracht van een ‘Twents Centraal Station voor Stroomlevering’. Koken kan met de elektrische kookplaat. Bovendien scheelt het aanzienlijk in de aanlegkosten van de woningen. Een paar jaar later komt men op dat besluit terug en worden de woningen alsnog op het gas aangesloten.

In 1928 worden nog eens 55 woningen gebouwd. Het liefst wil ‘Ons Belang’ doorbouwen. De plannen daarvoor worden wel gemaakt. maar het lukt niet ze op korte termijn te realiseren. Maar als de Tweede Wereldoorlog is afgelopen heeft ‘Ons Belang’ als een van de weinige een kant-en-klaar plan op de plank liggen. Mede dank zij de inspanningen van het bestuur dat ook zelf potlood en papier ter hand neemt, komen tekeningen en bestek vlot gereed. In I947 wordt de draad al weer opgepakt. Nu worden er 5l huizen gebouwd. De woonkamer neemt opnieuw een grote plaats in, de keuken wordt voor de helft uitgebouwd, de berging staat los, boven zijn er drie slaapkamers.

De in 1928 gebouwde woningen (55) worden in 1978 gerenoveerd.Een renovatie is een proces dat niet zonder slag of stoot kan verlopen. En zeker niet aan het eind van de jaren zeventig. Al is er dan een vergoeding van f 3000,- voor verhuizing en herinrichting en al staat de stichting Welzijnsbevordering klaar om het actiemodel toe te passen en al wordt het er alleen maar beter op. Het kost heel wat praten om tot uitvoering te komen.

Naar aanleiding van de gang van zaken tijdens de vergadering op donderdag 22 december 1977 in het kantoor van de bouwvereniging over de renovatie merkt D. Kappert, plaatsvervangend voorzitter, over de stichting Welzijnsbevordering op: ‘Wie zijn die mensen? We hebben ze nog nooit op ons kantoor gezien! We moeten zo langzamerhand aan iedereen verantwoording afleggen, aan huurdersgroepen, rijk, provincie gemeente en opbouwwerkers. Wat blijft er voor ons nog over?’.

Tijdens die vergadering waren ook aanwezig vertegenwoordigers van de Stichting Welzijn Ouderen en het Landelijk Ombudsteam Stadsvernieuwing. Er moet extra overleg met de provincie aan te pas komen om alles op orde te krijgen. Er komt centrale verwarming. de uitbouw van de keuken wordt vergroot en het toilet wordt in de bijkeuken ondergebracht als de bewoner dat wil. De slaapkamers worden niet gewijzigd.

In 1947 begint ‘Ons Belang` met de bouw van 51 woningen aan de Achterhoekse Molenweg, Paulus Potterstraat, Jan Steenstraat en het Dr. A. Kuyperplein (architecten H. en H.A. Klomp). Het is een plan dat al vanaf 1936 op de plank ligt. Meteen na de oorlog raakt de uitvoering van die plannen plotseling in een stroomversnelling. De gemeente vraagt of het plan binnen een maand in uitvoering genomen kan worden. En dat lukt, al moeten de bestuursleden zelf in de slag met potlood en papier om de bestekken en de tekeningen allemaal op tijd klaar te krijgen.

Elke woning krijgt een bad- of douchecel van ongeveer 2 bij l meter, een voorziening die voor de oorlog niet was toegestaan. Dat gebeurt in het vervolg met alle woningen van ‘Ons Belang`. De douche- en badcellen worden geleverd zonder inrichting, die dan ook nauwelijks gebruikt worden. Jaren later ontstaat er binnen het bestuur (en met bewoners) een discussie over de vraag of deze natte cellen met een elektrische boiler moeten worden ingericht. Weer later wordt de indeling van de natte cel zo ontworpen dat er ruimte is voor een wasmachine. Korte tijd later krijgt ook de centrifuge zijn plek.

De nauwe relatie die er vanaf het begin met de elektriciteitsleverancier is, blijft zich ontwikkelen. In 1960 slaat de vereniging goedkoop een groot aantal koelkasten in van 115 en 150 liter en biedt deze tegen kostprijs aan de huurders aan. De huurders kunnen contant betalen of gedurende 1, 2 of 3 jaar een extra bedrag aan huur betalen en zo door huurkoop eigenaar worden. Een actie die nog wel eens herhaald wordt. Later, tegen de tijd dat Groot Driene wordt gebouwd, is het minder interessant voor de vereniging, want de supermarkt heeft soortgelijke aanbiedingen.

Overigens, de arbeidersbouwvereniging levert ook badkachels, op afbetaling.

Bron: Passages uit Bouwen en Wonen 1994, uitgave van ‘Ons Belang’ bij het 75-jarig bestaan. Met dank aan Han Paus.

Deze pagina is bijgewerkt op 01-02-2024. FB.